GO GREEN! – Trawnikowy Poradnik

AZOT w nawożeniu trawnika – trzy formy azotu

Azot w nawożeniu trawnika to jeden z kluczowych składników odżywczych wpływających na wzrost, kondycję i kolor trawnika.

Choć mówimy o jednym pierwiastku, występuje on w trzech formach – azotanowej, amonowej i amidowej – z których każda działa inaczej i sprawdza się w odmiennych warunkach.

Zrozumienie ich właściwości pozwala dobrać odpowiedni nawóz i skutecznie odżywiać trawnik przez cały sezon.

Azot mocznikowy to inaczej azot amidowy (C–NH₂). Azot organiczny to szersze pojęcie – obejmuje wszystkie formy azotu związane z węglem organicznym, np. w białkach, aminokwasach czy kompostach. Forma amidowa jest tylko jedną z form organicznych azotu, ale nie każda forma organiczna to amidowa.

Forma azotanowa (N–NO3–)

Forma azotanowa (NO₃⁻) to najszybciej działająca forma azotu mineralnego, która błyskawicznie pobudzia wzrost roślin. Najlepiej sprawdza się w okresach intensywnej wegetacji, gdy rośliny mają wysokie zapotrzebowanie na składniki pokarmowe.

Optymalny przedział temperatury: 10–25°C
Charakteryzuje się szybkim działaniem.
Po aplikacji natychmiast stymuluje wegetację roślin oraz ułatwia pobieranie takich pierwiastków jak potas, magnez i wapń.
Powoduje wyższe zasolenie gleby niż inne formy.
Nie jest długo zatrzymywana w glebie, przez co łatwo ulega wymyciu.
Nie stymuluje rozwoju systemu korzeniowego.
Powoduje również większe uwodnienie tkanek roślin, co zmniejsza ich mrozoodporność, dlatego nie jest zalecana jako składnik nawozów jesiennych.

Fizjologicznie działa zasadowo lub neutralnie.

Przykładowe nawozy z azotanową formą azotu:

Saletra amonowa N32 (16% azotu azotanowego i 16% azotu amonowego)
Saletrzak 27 N27 (13,5% azotu azotanowego i 13,5% azotu amonowego)
saletra potasowa (13,7% azotu azotanowego, 46,3% tlenku potasu K₂O)
saletra wapienna (13,5% azotu azotanowego, 13,5% tlenku wapnia CaO)

Forma amonowa (N–NH4+)

Forma amonowa (NH₄⁺) to wolniej działająca, ale stabilna forma azotu, która zapewnia trawnikowi długotrwałe i równomierne odżywienie. Szczególnie dobrze sprawdza się wiosną i w chłodniejszych warunkach, wspierając rozwój korzeni oraz pobieranie kluczowych składników pokarmowych.

Optymalny przedział temperatury: 5–20°C
Dobrze zatrzymywana w glebie.
Pobierana przez rośliny wolniej niż forma azotanowa.
Pozwala na bardziej równomierne zasilanie trawnika w azot.
Efektycznie działa niskich temperaturach, idealny nawóz na wiosnę.
Sprzyja rozwojowi systemu korzeniowego.
Wspomaga pobieranie fosforu, siarki i boru.
Powoduje umiarkowane zasolenie gleby.

Z uwagi na swoje właściwości, forma amonowa jest szczególnie korzystna w chłodniejszych porach roku.

Fizjologicznie działa zakwaszająco na glebę.

Przykładowe nawozy z amonową formą azotu:

Siarczan amonu (20,8% azotu amonowego i 24% siarki)
Saletra amonowa N32 (16% azotu azotanowego i 16% azotu amonowego)
Saletrzak 27 N27 (13,5% azotu azotanowego i 13,5% azotu amonowego)

Forma amidowa (C–NH2)

Forma amidowa (C–NH₂) to powoli działający azot, który zapewnia trawnikowi długotrwałe i równomierne odżywienie. Dzięki swojej stabilności i niskiemu zasoleniu gleby jest szczególnie polecana w ciepłych miesiącach, wspierając intensywny i zdrowy wzrost trawy.

Optymalny przedział temperatury: 15–30°C
Działa przez dłuższy czas.
Powoduje najmniejsze zasolenie gleby.
Jego skuteczność wzrasta wraz z temperaturą gleby, co czyni go idealnym wyborem na lato.
Wspomaga równomierny wzrost trawy przez dłuższy okres.
Powoduje najmniejsze zasolenie gleby spośród wszystkich form.

Forma amidowa to optymalny wybór dla trawnika, szczególnie w ciepłych miesiącach.

Fizjologicznie działa zakwaszająco.

Przykładowy nawóz amidowy:

Mocznik N46 (46% azotu amidowego)

Przekształcenia azotu do form przyswajalnych

Najwolniej działa azot w formie amidowej ponieważ potrzebuje czasu aby przekształcić się w formy przyswajalne dla roślin.

Ten proces nazywa się hydrolizą mocznika i jest to to stopniowy proces przekształcania azotu z formy amidowej do amonowej, a potem do azotanowej.

Dzięki temu rośliny mogą pobierać azot stopniowo przez dłuższy czas, a my uzyskujemy bardziej równomierny wzrost trawnika.

Przebieg hydrolizy mocznika:

Forma amidowa w moczniku:

Po rozrzuceniu mocznika na glebę azot występuje w formie amidowej (C–NH2), która jest stabilna i bezpośrednio po aplikacji nie jest jeszcze dostępna dla roślin.

Rozpad mocznika:

Następnie pod wpływem wilgoci, enzymu ureazy i obecnych w glebie mikroorganizmów, azot w formie amidowej ulega rozpadowi na amoniak (NH3) i dwutlenek węgla (CO2). Proces ten zachodzi szybciej, gdy temperatura gleby jest wyższa.

Przekształcenie w formę amonową:

Następnie amoniak (NH3) reaguje z wodą w glebie, tworząc formę amonową azotu (NH4+), którą rośliny mogą już zacząć wchłaniać. Forma amonowa jest stosunkowo stabilna i jeszcze nie jest najłatwiejsza do wymycia, co sprawia, że może być dostępna dla roślin przez dłuższy czas.

Przejście do formy azotanowej:

W końcu, pod wpływem bakterii obecnych w glebie, forma amonowa (NH4+) przekształca się w formę azotanową (NO3–). Ten proces nazywa się nitryfikacją. Azot w formie azotanowej jest szybko przyswajany przez rośliny, ale łatwiej ulega wypłukaniu z gleby, dlatego warto stosować go z rozwagą.

Inhibitor ureazy

Mocznik przeznaczony do rozrzucania na glebie powinien zawierać inhibitor ureazy – substancję, która spowalnia proces rozkładu mocznika do amoniaku, zmniejszając tym samym straty azotu wynikające z ulatniania się amoniaku do atmosfery.

Natomiast mocznik przeznaczony do fertygacji lub nawożenia dolistnego nie wymaga dodatku inhibitora ureazy.

Stosowanie nawozów azotowych

Większośc nawozów kompleksowych zawiera azot. Wyjątek stanową nieliczne nawozy jesienne (które nota bene również powinny zawierać pewne ilości azotu dla prawidłowego pobierania potasu).

Wybierając nawozy, zwracaj uwagę na zawartą formę azotu.
Optymalnym rozwiązaniem dla trawnika jest azot w formie amidowej.
Granulowane nawozy wysoko azotowe (N > 10%) rozrzucaj na suchą trawę, a następnie obficie podlej, aby uniknąć popalenia trawy.
Pamiętaj że trawnik potrzebuje nie tylko azotu, ale kompletu składników odżywczych.
Mocznik N46 stosowany doglebowo (rozrzucanie) powinien posiadać inhibitor ureazy, który ogranicza jego straty do atmosfery.
Mocznik N46 stosowany dolistnie (oprysk) nie powinien posiadać inhibitora ureazy, aby było możliwe jego pobieranie przez liście.

NAWOZY KOMPLEKSOWE

NAWOZY DO AZOTOWE

Podsumowanie

Dobór odpowiedniej formy azotu to klucz do zdrowego i bujnego trawnika. Azot azotanowy działa szybko, amonowy wspiera rozwój korzeni, a amidowy zapewnia długotrwałe i równomierne odżywianie. Właściwe połączenie tych form, dostosowane do pory roku i potrzeb trawnika, pozwala utrzymać zieleń w idealnej kondycji bez ryzyka wypalenia czy nadmiernego zasolenia gleby.

MODUŁ 6

Otrzymaj PAKIET, który poprowadzi Twój trawnik za rękę.

Postaw kawę Trawnikowi Domowemu

i odblokuj gotowe materiały do pracy z trawnikiem lub zapisz się do newslettera na Sezon z Trawnikiem Domowym:

Ten poradnik powstał i działa dzięki wsparciu społeczności grupy Trawnik Domowy.

Jeśli chcesz wspierać darmowe materiały - postaw nam kawę 🙂

Postaw kawę Trawnikowi Domowemu i odblokuj gotowe materiały do pracy z trawnikiem lub zapisz się do newslettera na Sezon z Trawnikiem Domowym.

Content licensed under

Creative Commons CC BY-NC-ND 4.0

Polityka Plików Cookies