GO GREEN! – Trawnikowy Poradnik

10.4. Stosowanie fungicydów na choroby grzybowe

Choroby grzybowe to jedne z najczęstszych problemów na trawnikach, szczególnie w okresach wilgotnych i ciepłych.

W walce z nimi często sięga się po fungicydy – specjalistyczne środki chemiczne o działaniu ochronnym i interwencyjnym. Choć skuteczne, wymagają wiedzy, ostrożności i świadomości potencjalnych konsekwencji.

W tym module poznasz zasady ich działania, klasyfikację FRAC oraz przykłady substancji czynnych stosowanych przeciwko różnym chorobom.

Niektóre gatunki grzybów patogenicznych potrafią wytwarzać odporność na fungicydy już po kilku sezonach ich stosowania. Dlatego profesjonalne wprowadza się system rotacji substancji czynnych według grup FRAC – by „zmylić” patogen i zapobiec jego uodpornieniu.

Czym są fungicydy?

Fungicydy to środki chemiczne stosowane do zwalczania chorób grzybowych. W zależności od mechanizmu działania oraz patogenów, na które działają, fungicydy dzielą się na różne grupy. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje o popularnych fungicydach stosowanych na trawnikach, ich grupach FRAC, chorobach, na które są skuteczne, oraz zasadach aplikacji.

Żaden z dostępnych w Polsce fungicydów chemicznych przeznaczonych zarówno do użytku nieprofesjonalnego jak i profesjonalnego, nie ma rejestracji na trawniki, co oznacza, że formalnie nie może być stosowany na tych powierzchniach.

Świadomość działania fungicydów i ich potencjalnych konsekwencji jest wciąż niewielka wśród użytkowników. Ten artykuł ma na celu przybliżenie teoretycznych podstaw ich działania oraz ukazanie, że choć skuteczne, fungicydy są również substancjami wymagającymi szczególnej ostrożności.

Ogólne zasady oprysków fungicydami

Temperatura aplikacji

Fungicydy najlepiej stosować w temperaturach od 10°C do 25°C.
Przy wyższych temperaturach (>27°C) niektóre środki, np. propikonazol, mogą powodować fitotoksyczność.
Opryski wykonuj w godzinach wieczornych lub wcześnie rano, aby uniknąć stresu termicznego i oparzeń słonecznych na trawie.

Czas aplikacji

Najlepiej stosować fungicydy w początkowej fazie choroby, zanim objawy wystąpią w pełni.

Objętość wody i sposób aplikacji

Stosuj środki w odpowiedniej ilości wody, zgodnie z zaleceniami producenta i specyficznymi wymaganiami danej choroby.
Fungicydy należy stosować na suchą trawę, bez podlewania po oprysku.

Rotacja fungicydów

Aby zapobiec odporności grzybów na fungicydy, zmieniaj środki z różnych grup FRAC.
Unikaj stosowania tego samego fungicydu lub grupy chemicznej przez cały sezon.

Środki ostrożności przy stosowaniu fungicydów

Bezpieczeństwo operatora

Stosuj środki ochrony osobistej: maskę, rękawice, okulary ochronne i ubranie.
Unikaj wdychania oparów i kontaktu preparatu z gołą skórą.

Ochrona środowiska

Nie opryskuj przed opadami deszczu, aby uniknąć spływu fungicydu do wód gruntowych.
Stosuj minimalną zalecaną ilość środka, aby chronić pożyteczne organizmy glebowe.

Ograniczenie dostępu

Po oprysku unikaj korzystania z trawnika przez dzieci i zwierzęta do czasu wyschnięcia preparatu, a najlepiej przez co najmniej 24 godziny.
Po upływie doby można podlać trawnik i spłukać resztki preparatu z liści.

Najpopularniejsze fungicydy i ich zastosowanie

Azoksystrobina

Grupa FRAC: QoI (strobiluryny) – Grupa 11
Działanie: Systemiczne, zapobiegawcze i interwencyjne
Choroby: Antraknoza, Rizoktonioza traw, Czarcie Kręgi, Pleśń śniegowa, Mączniak prawdziwy, Brunatna plamistość, Czerwona Nitkowatość Traw, Różowa Plamistość Trawników, Rdza traw, Zgorzel siewek traw, Zgorzel podstawy źdźbła, Zgorzel fuzaryjna traw
Przykłady preparatów: Amistar 250 SC, Azoksar 250 SC
Zasady stosowania:
Najlepiej działa w początkowych fazach choroby.
Zalecana temperatura stosowania: 10–25°C.
Należy unikać stosowania w wysokiej wilgotności powietrza.
Wysokie ryzyko odporności – należy stosować w rotacji z innymi grupami

Fludioksonil

Grupa FRAC: Fenylopirole – Grupa 12
Działanie: Kontaktowe, o długim działaniu zapobiegawczym
Choroby: Pleśń śniegowa, brunatna plamistość trawnika, antraknoza, rizoktonioza traw
Przykłady preparatów: Switch 62,5 WG (w połączeniu z cyprodynilem)
Zasady stosowania:
Działa zapobiegawczo lub interwencyjnie w początkowej fazie choroby.
Zalecana temperatura stosowania: 10–25°C.
Należy unikać stosowania podczas deszczu i podlewania po aplikacji.
Wysoka skuteczność przy stosowaniu w mieszankach z innymi fungicydami.

Cyprodynil

Grupa FRAC: Anilinopirymidyny – Grupa 9
Działanie: Systemiczne, o działaniu zapobiegawczym i interwencyjnym
Choroby: Pleśń śniegowa, brunatna plamistość trawnika, antraknoza, rizoktonioza traw
Przykłady preparatów: Switch 62,5 WG (w połączeniu z fludioksonilem)
Zasady stosowania:
Należy stosować w okresach wysokiego ryzyka choroby, np. późną jesienią przed wystąpieniem śniegu.
Zalecana temperatura stosowania: 10–20°C.
Zalecane stosowanie w rotacji z fungicydami o innym mechanizmie działania.

Piraklostrobina

Grupa FRAC: QoI (strobiluryny) – Grupa 11
Działanie: Systemiczne, o działaniu zapobiegawczym i interwencyjnym
Choroby: Antraknoza, Rizoktonioza traw, Żółta plamistość trawników, Czarcie Kręgi, Pleśń śniegowa, Brunatna plamistość, Czerwona Nitkowatość Traw, Różowa Plamistość Trawników, Rdza traw, Zgorzel siewek traw, Zgorzel podstawy źdźbła, Zgorzel fuzaryjna traw
Przykłady preparatów: Signum 33 WG (w połączeniu z boskalidem)
Zasady stosowania:
Zalecana temperatura stosowania: 10–25°C.
Należy stosować w mieszankach lub rotacji z innymi fungicydami.

Boskalid

Grupa FRAC: SDHI (inhibitory dehydrogenazy bursztynianowej) – Grupa 7
Działanie: Systemiczne, o długotrwałym działaniu zapobiegawczym i interwencyjnym
Choroby: Antraknoza, Rizoktonioza traw, Żółta plamistość trawników, Czarcie Kręgi, Pleśń śniegowa, Brunatna plamistość, Czerwona Nitkowatość Traw, Różowa Plamistość Trawników, Rdza traw, Zgorzel siewek traw, Zgorzel podstawy źdźbła, Zgorzel fuzaryjna traw
Przykłady preparatów: Signum 33 WG (w połączeniu z piraklostrobiną)
Zasady stosowania:
Zalecana temperatura stosowania: 10–25°C.
Wysoka skuteczność w połączeniu z fungicydami QoI (Grupa 11).

Difenokonazol

Grupa FRAC: DMI (azole, triazole) – Grupa 3
Działanie: Systemiczne, o działaniu zapobiegawczym i interwencyjnym
Choroby: Mączniak prawdziwy, antraknoza, pleśń śniegowa
Przykłady preparatów: Scorpion 325 SC, Difaz (w połączeniu z azoksystrobiną)
Zasady stosowania:
Należy unikać stosowania w temperaturach >25°C, aby uniknąć fitotoksyczności.
Skuteczny w mieszankach z fungicydami kontaktowymi.

Tebukonazol

Grupa FRAC: DMI (azole, triazole) – Grupa 3
Działanie: Systemiczne, o działaniu zapobiegawczym i interwencyjnym
Choroby: Rizoktonioza traw, Żółta plamistość trawników, Czarcie Kręgi, Pleśń śniegowa, Mączniak prawdziwy, Brunatna plamistość
Przykłady preparatów: TARCZA ŁAN EXTRA 250 EW, Orius Extra 250 EW
Zasady stosowania:
Zalecana temperatura stosowania: 10–25°C.
Należy unikać stosowania w okresach suszy lub wysokiego stresu dla trawy.
Skuteczny w rotacji z fungicydami QoI i SDHI.

Zastrzeżenie

Środki ochrony roślin mogą być nabywane wyłącznie przez osoby pełnoletnie oraz posiadające kwalifikacje wymagane od osób nabywających środki ochrony roślin określone w art. 28. Ustawy z dnia 08.03.2013r. o środkach ochrony roślin (Dz.U.z 2019 poz.1900 z późn.zm.).

Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu.

Wszelkie informacje o zagrożeniach i środkach bezpieczeństwa zawarte są w załączonej karcie charakterystyki.

Środki ochrony roślin przeznaczone do użytku nieprofesjonalnego są sprzedawane w mniejszych opakowaniach i w tym Module zostały oznaczone kolorem zielonym.

Podsumowanie

Fungicydy mogą skutecznie ograniczać rozwój chorób grzybowych, jednak ich stosowanie wymaga rozwagi i przestrzegania zasad bezpieczeństwa. Nie są one zarejestrowane do użytku na trawnikach w Polsce, dlatego wiedza o ich mechanizmach i działaniu powinna służyć jedynie celom edukacyjnym. Kluczem do zdrowego trawnika pozostaje profilaktyka – odpowiednia pielęgnacja, właściwe nawożenie i dbałość o warunki wzrostu trawy.

MODUŁ 10