GO GREEN! – Trawnikowy Poradnik

2.1. Gatunki traw

Gatunki traw mają kluczowe znaczenie w stworzeniu zdrowej, trwałej i estetycznej murawy, która sprosta warunkom panującym w twoim ogrodzie.

Zwracaj uwagę na skład mieszanek trawnikowe i unikaj gatunków pastewnych, które mogą nie przetrwać sezonu lub negatywnie wpłynąć na wygląd trawnika.

Dzięki odpowiednim gatunkom, Twój trawnik będzie nie tylko piękny, ale i odporny na trudne warunki.

Szerokośc blaszki, czyli to czy trawa wygląda dekoracyjnie czy użytkowo, zależy od odpowiedniego rodzaju, gatunku i odmiany trawy. Jeśli chcesz mieć dekoracyjny dywanowy trawnik, szukaj mieszanek z odmianami o cienkich liściach.

Rodzaje traw w mieszankach trawnikowych

Mieszanki trawnikowe dostępne na rynku zawierają najczęściej cztery podstawowe rodzaje traw:

życicę,
kostrzewę,
wiechlinę
mietlicę.

Każdy z tych rodzajów dzieli się na różne gatunki, które mogą być pożądane lub niepożądane na trawniku. Warto zwrócić uwagę na ich właściwości i przeznaczenie, aby stworzyć zdrowy i estetyczny trawnik.

Typy traw – gazonowe i pastewne

Trawy dzielą się na dwa główne typy w zależności od ich zastosowania:

Gazonowe: Przeznaczone na trawniki dekoracyjne i użytkowe, charakteryzują się wolniejszym wzrostem, intensywnym zielonym kolorem oraz wysoką estetyką.
Pastewne: Używane jako pasza dla zwierząt, ich celem jest szybki wzrost i duża masa liściowa. Te gatunki nie nadają się na trawniki przydomowe.

Gatunki pastewne – unikaj ich w mieszankach trawnikowych

W mieszankach trawnikowych należy unikać następujących gatunków:

Życica wielokwiatowa (rajgras włoski, Lolium multiflorum)
Życica westerwoldzka (rajgras holenderski, Lolium westerwoldicum) – jest jednoroczna, co oznacza, że zimą zniknie z trawnika.
Życica mieszańcowa (rajgras oldenburski, Lolium x boucheanum)

Te gatunki nie sprawdzą się na trawnikach dekoracyjnych i użytkowych, ponieważ ich właściwości nie spełniają wymagań estetycznych ani wytrzymałościowych.

Gatunki i odmiany dekoracyjne zazwyczaj nie są w pełni użytkowe. Trawniki z nich stworzone nadają się do okazjonalnego chodzenia, ale nie wytrzymują codziennej eksploatacji, np. zabaw dzieci czy aktywności zwierząt.

Gatunki idealne na trawnik

Do tworzenia pięknych i funkcjonalnych trawników warto wybierać następujące gatunki w odmianach gazonowych. Najpopularniejsze z nich opisane są poniżej.

Życica trwała, znana również jako Lolium perenne, to niezwykle popularny gatunek trawy wieloletniej, często wybierany na trawniki gazonowe, boiska sportowe i tereny rekreacyjne. Dzięki swoim właściwościom jest ceniona zarówno przez profesjonalistów, jak i amatorów pielęgnacji trawników.

Cechy charakterystyczne

Tempo wzrostu: Szybkie.
Wysoka odporność: Wytrzymuje intensywne użytkowanie, co czyni ją idealnym wyborem dla terenów publicznych i sportowych.
Regeneracja: Wysoka zdolność do odrastania po koszeniu i regeneracji uszkodzeń.
Estetyka: Tworzy gęsty, jednolicie zielony trawnik o atrakcyjnym wyglądzie.
Szerokość liści: Średnia do szerokiej, co daje trawnikowi wyrazisty wygląd.
Kolor liści: Intensywnie zielony, szczególnie wiosną i jesienią.
Konkurencyjność: Skutecznie ogranicza wzrost chwastów.
System korzeniowy: Płytki, ale silnie rozgałęziony, co pomaga w szybkiej regeneracji.

Wymagania glebowe i warunki uprawy

Podłoże: Życica trwała najlepiej rośnie na glebach żyznych, o dobrej przepuszczalności, z pH od 5,5 do 7,0.
Nawożenie: Wymaga regularnego nawożenia, zwłaszcza azotem, który wspomaga szybki wzrost i regenerację.
Wilgotność: Lubi umiarkowaną wilgotność podłoża, choć nie jest szczególnie odporna na długotrwałą suszę. Wymaga regularnego podlewania.
Nasłonecznienie: Preferuje stanowiska słoneczne, ale dobrze radzi sobie także w półcieniu.
Koszenie: Optymalna wysokość koszenia wynosi 3–5 cm, minimalna 2,5 cm, co pozwala utrzymać trawnik w dobrej kondycji.

Odporność na warunki atmosferyczne

Mrozoodporność: Wytrzymuje niskie temperatury, choć może wymagać dodatkowej ochrony przed pleśnią śniegową.
Susza: Nie jest szczególnie odporna, dlatego wymaga regularnego podlewania w suchych okresach.
Choroby: Radzi sobie z większością chorób grzybowych, ale odpowiednia pielęgnacja jest kluczowa, aby uniknąć problemów.
Główne choroby atakujące gatunek: Rizoktonioza traw, Żółta plamistość trawników, Pleśń śniegowa, Mączniak prawdziwy, Brunatna plamistość, Czerwona nitkowatość, Różowa plamistość, Rdza traw, Zgorzel siewek traw, Zgorzel fuzaryjna traw.

Zastosowanie

Życica trwała jest doskonałym wyborem dla:

Trawników rekreacyjnych: Dzięki wytrzymałości na użytkowanie i szybkiemu odrostowi.
Boisk sportowych: Szybki wzrost i regeneracja to jej kluczowe zalety.
Terenów publicznych: Jej odporność na deptanie sprawia, że świetnie sprawdza się w parkach i na trawnikach miejskich.

2.1.2. Gatunki traw - Kostrzewa czerwona

Kostrzewa czerwona to trwała, wieloletnia trawa, ceniona za swoją elegancję i wszechstronność. Dzięki licznym odmianom znajduje zastosowanie zarówno w mieszankach ozdobnych, jak i użytkowych. Wyróżnia się intensywnym zielonym kolorem liści i gęstą strukturą darni, która skutecznie zapobiega wzrostowi chwastów. Przymiotnik "czerwona" pochodzi od barwy jej kwiatostanów w okresie kwitnienia.

Cechy charakterystyczne

Tempo wzrostu: Średni, równomierny przez cały sezon.
Wysoka odporność: Na trudne warunki klimatyczne, w tym mróz i okresowe niedobory wody.
Regeneracja: Średnia, wystarczająca do odnowy po lekkim użytkowaniu.
Estetyka: Jednolity trawnik o intensywnym zielonym kolorze i subtelnej strukturze.
Szerokość liści: Cienkie, co sprawia, że darń wygląda na subtelną i delikatną.
Kolor liści: Zielony, czasami z odcieniem niebieskim.
Konkurencyjność: Tworzy gęstą darń, która zapobiega wzrostowi chwastów.
System korzeniowy: Rozbudowany i głęboki, zapewniający stabilność.

Wymagania glebowe i warunki uprawy

Podłoże: Umiarkowanie żyzne gleby o pH 5.0–6.5, dobrze radzi sobie również na słabszych stanowiskach.
Nawożenie: Niskie do średnich wymagań nawozowych.
Wilgotność: Toleruje okresową niedostępność wody, ale preferuje umiarkowaną wilgotność.
Nasłonecznienie: Znosi zarówno pełne słońce, jak i częściowy cień.
Koszenie: Optymalna wysokość koszenia to 3–5 cm; minimalna to 2 cm.

Odporność na warunki atmosferyczne

Mrozoodporność: Bardzo wysoka, doskonale znosi niskie temperatury.
Susza: Wysoka tolerancja na brak wody (ale niekoniecznie na wysoką temperaturę).
Choroby: Dobra odporność, zwłaszcza na pleśń śniegową.
Główne choroby atakujące gatunek: Żółta plamistość trawników, Pleśń śniegowa, Mączniak prawdziwy, Brunatna plamistość, Czerwona nitkowatość, Różowa plamistość, Rdza traw, Zgorzel siewek traw.

Zastosowanie

Idealna do tworzenia trawników dekoracyjnych.
Często stosowana w mieszankach do miejsc rekreacyjnych i publicznych.
Ze względu na odporność na trudne warunki, nadaje się na trawniki przydomowe w miejscach mniej żyznych lub okresowo suchych.

Kostrzewa owcza to wieloletnia trawa należąca do rodziny wiechlinowatych, doskonale przystosowana do trudnych warunków siedliskowych. Ceniona za swoje walory estetyczne i ekologiczne, znajduje zastosowanie w trawnikach ozdobnych, łąkach kwietnych i terenach zieleni miejskiej.

Cechy charakterystyczne

Tempo wzrostu: Wolny wzrost, nie wymaga częstego koszenia.
Wysoka odporność: Wytrzymała na trudne warunki siedliskowe.
Regeneracja: Niska, nie nadaje się do intensywnie użytkowanych trawników.
Estetyka: Delikatny wygląd, cienkie liście o ciemnozielonym kolorze.
Szerokość liści: Cienkie, wąskie liście.
Kolor liści: Zielony lub szarozielony.
Konkurencyjność: Średnia, odpowiednia dla nisko użytkowanych terenów.
System korzeniowy: Głęboki, przystosowany do suchych i ubogich gleb.

Wymagania glebowe i warunki uprawy

Podłoże: Preferuje pH od 4,5 do 6,5, dobrze rośnie na glebach kwaśnych.
Nawożenie: Minimalne, nie wymaga regularnego nawożenia.
Wilgotność: Toleruje suche warunki, dobrze znosi brak wody.
Nasłonecznienie: Preferuje pełne słońce.
Koszenie: Optymalna wysokość 4–6 cm, minimalna 3 cm.

Odporność na warunki atmosferyczne

Mrozoodporność: Wysoka, dobrze radzi sobie z niskimi temperaturami.
Susza: Bardzo wysoka tolerancja.
Choroby: Bardzo odporna na większość chorób.
Główne choroby atakujące gatunek: Żółta plamistość trawników, Pleśń śniegowa, Mączniak prawdziwy, Brunatna plamistość.

Zastosowanie

Doskonała do trawników ozdobnych, szczególnie na terenach o ubogich glebach.
Stosowana w zieleni miejskiej, na łąkach kwietnych i skarpach.
Idealna do miejsc o ograniczonych możliwościach pielęgnacyjnych dzięki minimalnym wymaganiom.

Wiechlina łąkowa to jedna z częściej występujących traw w mieszankach przeznaczonych do zakładania trawników gazonowych i sportowych. Ceniona za swoją odporność na intensywne użytkowanie, jest idealnym wyborem na boiska sportowe, pola golfowe oraz eleganckie trawniki ozdobne.

Cechy charakterystyczne

Tempo wzrostu: Umiarkowany do szybkiego wzrostu.
Wysoka odporność: Dobrze znosi intensywne użytkowanie i deptanie.
Regeneracja: Bardzo wysoka, szybko odrasta po uszkodzeniach.
Estetyka: Jednolity, intensywnie zielony kolor przez większą część sezonu.
Szerokość liści: Cienkie, miękkie liście.
Kolor liści: Intensywnie zielony.
Konkurencyjność: Tworzy zwartą, trwałą darń, ograniczając rozwój chwastów.
System korzeniowy: Głęboki, rozłogowy, zapewniający trwałość i stabilność.

Wymagania glebowe i warunki uprawy

Podłoże: Optymalne pH gleby wynosi od 5,5 do 7,0; preferuje gleby żyzne.
Nawożenie: Wysokie wymagania pokarmowe, szczególnie w azot.
Wilgotność: Umiarkowane wymagania, dobrze rośnie przy stałej wilgotności.
Nasłonecznienie: Preferuje stanowiska słoneczne, toleruje półcień.
Koszenie: Optymalna wysokość 3–5 cm, minimalna 2,5 cm.

Odporność na warunki atmosferyczne

Mrozoodporność: Wysoka, dobrze znosi niskie temperatury.
Susza: Średnia odporność na suszę, lepsza przy regularnym podlewaniu.
Choroby: Średnia odporność, może być podatna na choroby grzybowe.
Główne choroby atakujące gatunek: Żółta plamistość trawników, Mączniak prawdziwy, Brunatna plamistość, Czerwona nitkowatość, Rdza traw, Zgorzel fuzaryjna traw.

Zastosowanie

Trawniki sportowe, boiska piłkarskie i pola golfowe dzięki wysokiej odporności na intensywne użytkowanie.
Trawniki ozdobne, zapewniające elegancki wygląd i trwałość.
Zieleń miejska, parki i skwery wymagające trawy o wysokiej odporności i zdolności do regeneracji.

2.1.5. Gatunki traw - Mietlica pospolita

Mietlica pospolita to wieloletnia trawa ceniona za swoją wszechstronność, elegancki wygląd i zdolność do adaptacji w różnych warunkach. Stosowana w mieszankach trawnikowych zazwyczaj w ilości 5–10%, jest dobrym wyborem zarówno na trawniki rekreacyjne jak i sportowe.

Tworzy gęstą, zwartą darń o delikatnych, jasnozielonych liściach, co sprawia, że jest szczególnie popularnym wyborem na reprezentacyjne powierzchnie trawnikowe.

Cechy charakterystyczne

Tempo wzrostu: Umiarkowane, wymaga rzadszego koszenia niż inne gatunki.
Wysoka odporność: Dobra odporność na użytkowanie, choć nie jest to gatunek intensywnie użytkowy.
Regeneracja: Dobra zdolność do regeneracji, choć nieco wolniejsza niż inne gatunki.
Estetyka: Tworzy elegancką, zwartą darń o delikatnym wyglądzie.
Szerokość liści: Bardzo cienkie, delikatne liście, które tworzą gładką darń.
Kolor liści: Jasnozielony, zmienia się lekko w zależności od sezonu.
Konkurencyjność: Wysoka, skutecznie ogranicza rozwój chwastów.
System korzeniowy: Płytki, wymaga regularnego podlewania w suchych okresach.

Wymagania glebowe i warunki uprawy

Podłoże: Optymalne pH gleby wynosi 5,0–6,5; preferuje gleby umiarkowanie żyzne do żyznych.
Nawożenie: Umiarkowane zapotrzebowanie na składniki odżywcze, szczególnie na azot w okresie wiosennym.
Wilgotność: Preferuje wilgotne gleby, lecz toleruje okresowe przesuszenie. Wymaga regularnego podlewania w suchych okresach.
Nasłonecznienie: Rośnie najlepiej w pełnym słońcu, ale dobrze znosi także półcień.
Koszenie: Optymalna wysokość koszenia to 2–4 cm, minimalna 1,5 cm.

Odporność na warunki atmosferyczne

Mrozoodporność: Bardzo wysoka, idealna do chłodniejszych klimatów.
Susza: Umiarkowana odporność na suszę; wymaga podlewania w czasie dłuższych suchych okresów.
Choroby: Odporna na większość chorób.
Główne choroby atakujące gatunek: Antraknoza, Rizoktonioza traw, Żółta plamistość trawników, Pleśń śniegowa, Mączniak prawdziwy, Brunatna plamistość, Zgorzel siewek traw, Zgorzel podstawy źdźbła, Zgorzel fuzaryjna traw.

Zastosowanie

Trawniki reprezentacyjne i dekoracyjne.
Tereny rekreacyjne o umiarkowanym natężeniu użytkowania.
Zieleń miejska, szczególnie na stanowiskach trudniejszych, gdzie wymagana jest wysoka estetyka.

2.1.6. Gatunki traw - Kostrzewa trzcinowa

Kostrzewa trzcinowa to wieloletnia trawa o mocnym, pionowym pokroju, znana z wysokiej wytrzymałości na trudne warunki środowiskowe, w tym suszę i intensywne użytkowanie. Dzięki rozbudowanemu systemowi korzeniowemu jest idealnym wyborem dla trawników intensywnie użytkowanych, szczególnie tam, gdzie brak systemu nawadniania.

Cechy charakterystyczne

Tempo wzrostu: Szybki wzrost, umożliwiający szybkie zagęszczenie trawnika.
Wysoka odporność: Dobra wytrzymałość na intensywne użytkowanie i trudne warunki środowiskowe.
Regeneracja: Bardzo wysoka, szczególnie po stresach środowiskowych, takich jak susza czy intensywne użytkowanie.
Estetyka: Wygląd liści jest umiarkowanie atrakcyjny, ale dobrze wygląda na trawnikach, które mają jej przewagę w składzie (> 80%) tworząc jednolitą ciemnozieloną darń.
Szerokość liści: Średnia; szerokie, sztywne liście nadają jej „trzcinowy” wygląd. Odmiany gazonowe mają węższe i mniej sztywne liście.
Kolor liści: Ciemnozielony, utrzymujący intensywną barwę przez większość sezonu.
Konkurencyjność: Silna, dobrze radzi sobie w mieszankach z innymi gatunkami.
System korzeniowy: Głęboko sięgający, dobrze przystosowany do suszy.

Wymagania glebowe i warunki uprawy

Podłoże: Preferuje gleby żyzne lub umiarkowanie żyzne, o pH od 5,5 do 7,5.
Nawożenie: Umiarkowane zapotrzebowanie na nawozy, szczególnie azotowe wiosną i latem.
Wilgotność: Dobrze przystosowana do okresów niskiej wilgotności dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu.
Nasłonecznienie: Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, toleruje półcień.
Koszenie: Optymalna wysokość koszenia to 4–6 cm, minimalna to 3 cm.

Odporność na warunki atmosferyczne

Mrozoodporność: Bardzo wysoka, sprawdza się w zimniejszych klimatach.
Susza: Wyjątkowo odporna na suszę, dobrze radzi sobie w warunkach niedoboru wody.
Choroby: Ogólnie odporna na choroby, choć czasem atakowana przez rdzę i szarą pleśń.
Główne choroby atakujące gatunek: Rizoktonioza traw, Żółta plamistość trawników, Pleśń śniegowa, Mączniak prawdziwy, Brunatna plamistość, Czerwona nitkowatość, Zgorzel siewek traw.

Zastosowanie

Trawniki rekreacyjne i użytkowe o dużym natężeniu użytkowania.
Tereny zieleni miejskiej, szczególnie w miejscach o ograniczonym dostępie do wody.
Trawniki w rejonach narażonych na susze i intensywne użytkowanie.

Jakie gatunki wybrać do zakładania trawnika?

Producenci specjalizujący się w tworzeniu mieszanek trawnikowych dbają o to, aby ich składy zawierały gatunki i odmiany traw dopasowane do konkretnych warunków, w jakich trawnik będzie rosnąć. Dobra mieszanka to nie zawsze najdroższa opcja, ale taka, która jest właściwie dobrana do stanowiska i sposobu użytkowania trawnika.

W wyborze odpowiedniej mieszanki pomoże Ci Przewodnik 2.3. Jak wybrać odpowiednią mieszankę na trawnik?, który przeprowadzi Cię przez ten proces krok po kroku.

Podsumowanie

Dobór odpowiednich gatunków traw jest uzalezniony m.in. od przeznaczenia trawnika. Dekoracyjne odmiany zachwycają wyglądem, ale nie sprawdzają się przy intensywnym użytkowaniu, natomiast mieszanki użytkowe zapewniają większą odporność na deptanie i zmienne warunki. Wybierając gatunki dopasowane do przeznaczenia i warunków w ogrodzie, zyskujesz trawnik, który będzie zarówno estetyczny, jak i funkcjonalny.

MODUŁ 2